Connect with us

Elektromobilność

Czym są samochody autonomiczne?

Published

on

samochód autonomiczny

Przez pierwsze kilkanaście lat XXI wieku, samochód jadący bez kierowcy kojarzył się wyłącznie z filmami science-fiction, jednak obecnie w niektórych miejscach na świecie przejazd autonomiczną taksówką nie robi już na nikim wrażenia. Pojazdy autonomiczne budzą skrajne emocje – u jednych podekscytowanie samodzielnie poruszającymi się autami, u innych obawy o ich funkcjonowanie. Czym właściwie jest pojazd autonomiczny? Co mówią o nim przepisy prawne? Czy takie rozwiązanie jest bezpieczne?

Jak działa samochód autonomiczny?

Producenci samochodów stale pracują nad tym, aby pojazd był w stanie zaadaptować się do różnych warunków panujących na drodze. Realizacja tego zadania opiera się na działaniu kamer, radarów, lidaru (czyli laserowego radaru), czy czujników ultradźwiękowych. To dzięki tym rozwiązaniom, samochód autonomiczny może stworzyć trójwymiarowy obraz otoczenia, a co za tym idzie, rozpoznać inne pojazdy, pieszych, rowerzystów, przeszkody czy znaki drogowe.

Poziomy autonomiczności

Już dziś na drogach spotkać można autonomiczne samochody. Różnią się one od siebie jednak poziomami autonomiczności. SAE, czyli Stowarzyszenie Inżynierów Motoryzacji opracowało ustandaryzowaną skalę autonomizacji składającą się z 6 poziomów:

  • Poziom 0 (brak automatyzacji) – pojazd prowadzony jest w pełni przez kierowcę. Może być wyposażony w takie funkcje bezpieczeństwa jak kamera cofania, automatyczne hamowanie awaryjne, ostrzeżenie o pojazdach w martwym polu czy ostrzeżenie o możliwej kolizji. Ponieważ systemy te nie działają przez dłuższy czas, nie wpływają one na zwiększenie poziomu autonomiczności.
  • Poziom 1 (wspomaganie kierowcy) – pojazdy na tym poziomie mogą w określonych sytuacjach przejąć kontrolę nad pojazdem. Przykładem jest tempomat adaptacyjny, kontrolujący przyspieszanie i hamowanie.
  • Poziom 2 (częściowa automatyzacja) – pojazd na tym poziomie wykonywać może bardziej złożone funkcje, łączące kierowanie z przyspieszaniem i hamowaniem.
  • Poziom 3 (automatyzacja warunkowa) – na 3. poziomie kierowcy mogą w określonych sytuacjach zrezygnować z prowadzenia pojazdu. Wymagać to może jednak odpowiednich warunków pogodowych, rodzaju drogi czy określonej prędkości pojazdu. Na tym poziomie oczekuje się przejęcia kontroli przez kierowcę, jeśli system tego zażąda. Przykładem systemu zapewniającego ten poziom jest asystent jazdy w korku, który umożliwia kierowcy oderwanie się od prowadzenia samochodu, ale wymaga odzyskania kontroli, gdy wzrośnie prędkość pojazdu.
  • Poziom 4 (wysoka automatyzacja) – pojazd na tym poziomie ma pełną zdolność monitorowania środowiska jazdy oraz obsługi wszystkich funkcji jazdy. Zbliżając się do swojej granicy operacyjnej (na przykład podczas silnej śnieżycy), ostrzeże kierowcę i, w przypadku braku jego reakcji, bezpiecznie zatrzyma pojazd.
  • Poziom 5 (pełna automatyzacja) – oznacza w pełni autonomiczny pojazd, mogący poruszać się bez kierowcy. Jego obsługa polega na wybraniu miejsca docelowego.
Sprawdź też  Samochody hybrydowe - działanie, rodzaje, zalety i wady
pasażerka samochodu autonomicznego

Samochody autonomiczne a prawo

Korzystanie z samochodów w pełni autonomicznych, na polskich drogach publicznych, jest nielegalne. Poruszać się one mogą jedynie w celach badawczych. Przepisy dotyczące użytkowania pojazdów autonomicznych zaproponowane zostały przez ONZ w 2020 roku. Zakładają one, że pojazd autonomiczny rozpędzić się może maksymalnie do 60 km/h oraz musi być wyposażony w czarną skrzynkę, która rejestrować będzie wszystkie najważniejsze parametry. Pojazd musi kontrolować stan kierowcy, aby mógł on w każdej chwili przejąć kontrolę nad samochodem. Zgodnie z wytycznymi ONZ, tryb autonomiczny używany być może tylko na drogach, na których obowiązuje zakaz poruszania się pieszych i rowerzystów. Dodatkowy warunek to fizyczne oddzielenie pasa, którym porusza się samochód autonomiczny, od pasa do jazdy w przeciwnym kierunku.

Przejęcie kontroli nad pojazdem przez osobę trzecią

Jednym z kluczowych niebezpieczeństw związanych z samochodami autonomicznymi jest możliwość ich zdalnego przejęcia przez osoby trzecie. Haker, który uzyska dostęp do pojazdu i jego systemu prowadzenia, może spowodować bardzo duże zagrożenie. Producenci mają więc ciężkie zadanie polegające na zapewnieniu poziomu ochrony gwarantującego pełne bezpieczeństwo. Już teraz zdalne włamania do systemów elektronicznych w samochodach są sporym problemem.

Źródła:

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970980602/U/D19970602Lj.pdf

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S187770581633048X

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S095741742030628X

https://www.sae.org/standards/content/j3016_202104/

Motoryzacja fascynuje mnie od chwili otrzymania pierwszego resoraka. Moje ulubione dziedziny to nowoczesne technologie stosowane w autach, motoryzacja lat '00, a od kilku lat również pojazdy elektryczne. Poza motoryzacją interesuję się marketingiem oraz elektroniką.

Click to comment

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Popularne