Connect with us

Akcesoria samochodowe

Tempomat – czym jest? jak działa?

Published

on

tempomat w samochodzie

Dawniej tempomat kojarzył się z wyposażeniem luksusowych aut. W obecnych czasach montowany jest standardowo nawet w samochodach niższych klas. Na czym polega jego działanie? Jak używać tempomatu?

Czym jest tempomat? Jaka jest jego historia?

Tempomat wynaleziony został w 1945 roku. Jego pomysłodawcą był mechanik i inżynier Teetor Ralph. Pierwsze implementacje tego urządzenia przypadają jednak na lata 60. Przez długi czas tempomat dostępny był tylko w amerykańskich samochodach. Wynikało to z wszechobecnych autostrad i tras liczących wiele kilometrów.

W późniejszych latach tempomat zaczął być montowany także w europejskich samochodach. Na początku znaleźć go można było tylko w najbardziej luksusowych pojazdach. W obecnych czasach jest on jednak niezwykle popularnym rozwiązaniem, które znaleźć można niemal w każdym produkowanym aktualnie samochodzie.

Tempomat jest urządzeniem, które elektronicznie steruje parametrami układu napędowego samochodu w sposób umożliwiający zachowanie zadanej przez kierowcę prędkości jazdy, niezależnie od kąta nachylenia drogi.

Zazwyczaj tempomat działa w konkretnych zakresach prędkości, np. od 30 do 180 km/h. Przy niższych prędkościach działanie tempomatu jest trudne do zrealizowania, między innymi ze względu na niskie przełożenie skrzyni biegów. Górna granica prędkości jest natomiast kwestią zdroworozsądkową, pozwalającą zachować bezpieczeństwo jazdy.

Jak działa tempomat?

Tempomat działa w oparciu o realizowanie funkcji regulatora PID (odpowiedzialnego za utrzymanie stałej wartości parametru – występuje on również na przykład w piekarniku, utrzymując stałą temperaturę). Jego działanie polega na ciągłym porównywaniu aktualnej prędkości z prędkością zadaną przez kierowcę.

Parametry wejściowe układu sterowania prędkością to czujniki położenia pedałów przyspieszenia, hamulca i czasami sprzęgła oraz sygnał z przycisku tempomatu w kabinie. Wyjście układu jest sygnałem powodującym odpowiednie ustawienie przepustnicy.

Sprawdź też  Instalacja gazowa LPG - co warto wiedzieć
jazda z tempomatem po autostradzie

Aby włączyć tempomat, po osiągnięciu odpowiedniej prędkości należy wcisnąć odpowiedni przycisk, umieszczony zazwyczaj na kierownicy lub w okolicach kierownicy. W niektórych modelach przycisk ten znajduje się na desce rozdzielczej lub w okolicach hamulca ręcznego. Wyłączenie układu następuje po użyciu pedału hamulca lub sprzęgła (w przypadku samochodów z manualną skrzynią biegów). Przypisana prędkość jest w większości modeli zapamiętywana, więc po wciśnięciu odpowiedniego przycisku, powróci ona do zadanej wartości.

Podczas wyprzedzania tempomat nadal pracuje. Po wykonaniu manewru i odpuszczeniu pedału przyspieszenia, samochód powróci do zadanej wcześniej prędkości. Podczas pracy tempomatu w samochodach wyposażonych w automatyczną skrzynię biegów, biegi zmieniane są automatyczne w celu zapewnienia optymalnych obrotów.

Tempomat – zalety i wady

Używanie tempomatu niesie za sobą wiele korzyści. Pierwszą z nich jest uwolnienie kierowcy od nieustannego, męczącego wciskania pedału przyspieszenia podczas dłuższych podróży. Kolejna zaleta to płynność jazdy – nie używając tempomatu, wciąż musimy zmieniać stopień wciśnięcia pedału przyspieszenia, w zależności od kąta nachylenia jezdni. Tempomat utrzyma za nas stałą prędkość zarówno podczas jazdy na płaskiej drodze, jak i na niewielkich wzniesieniach.

Tempomat to także większe oszczędności. Utrzymując stałą prędkość jazdy, można zmniejszyć zużycie paliwa nawet o 5-10%. Dużo zależy oczywiście od modelu auta oraz układu napędowego.

Tempomat ma także podstawową wadę, którą jest obniżenie poziomu koncentracji kierowcy. Nie skupiając się na kontrolowaniu prędkości, łatwo można się zagapić i spowodować wypadek.

Czy można dołożyć tempomat? Ile to kosztuje?

Jeżeli tempomat występował w danym modelu jako wyposażenie dodatkowe, dołożenie go nie jest zazwyczaj trudne. W większości przypadków wystarczy dokupić element sterujący (dźwigienka, przycisk czy kierownica wyposażona w przyciski do tempomatu), a następnie uaktywnić tempomat. Drugi etap polega zazwyczaj na podłączeniu komputera przez gniazdo diagnostyczne OBD z samochodem i odblokowaniu odpowiedniej funkcji. Koszt dołożenia tempomatu to od 200 do 1000 złotych.

Sprawdź też  Opel Mokka - Mały crossover pełen charakteru

Źródła:

https://practicalmotoring.com.au/car-advice/what-is-cruise-control-how-does-it-work/

https://auto.howstuffworks.com/cruise-control.htm#pt2

Motoryzacja fascynuje mnie od chwili otrzymania pierwszego resoraka. Moje ulubione dziedziny to nowoczesne technologie stosowane w autach, motoryzacja lat '00, a od kilku lat również pojazdy elektryczne. Poza motoryzacją interesuję się marketingiem oraz elektroniką.

Click to comment

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Popularne